چه خبر؟ از سیستم عامل جدید چینی‌ها و یکی دو تا خبر دیگه تا یه اپلیکیشن موبایل آزاد برای مدیریت دخل و خرج شخصی

2020-03-27
20 دقیقه مطالعه

خب همون‌طوری که از عنوان نوشته مشخصه قراره اول در مورد یه سیستم عامل صحبت کنیم. سیستم عاملی که چینی‌ها ساختنش و اول نگارش پایدارش توی ژانویه‌ی امسال منتشر شد. ساختن توزیع‌های لینوکس کار جدید یا سختی نیست. تقریبا هر کسی می‌تونه واسه خودش یه توزیع لینوکسی بسازه! اما این‌که یه توزیع سر و صدا کنه و معروف شه معمولا توی دو حالت امکان پذیره. حالت اول اینه که ممکنه قابلیت خاصی داشته باشه که توزیع‌های دیگه نداشته باشن و حالت دوم اینه که یه سری آدم یا شرکت‌های بزرگ تبلیغش کنن یا پشتش باشن. توزیع جدیدی که چینی‌ها ساختن به نظر من حالت دومه! اسم این توزیع UOS (مخفف: Unified Operating System) هست و می‌گن این سیستم عامل می‌تونه روی چیپ‌های ساخت چین توی 30 ثانیه بوت بشه.

خب فعلا همین‌جا دست نگه می‌داریم. این‌که یه سیستم عامل لینوکسی بتونه توی 30 ثانیه بوت بشه اصلا چیز عجیبی نیست. بسیاری از سیستم عامل‌ها بسته به سخت افزار دستگاه می‌تونن حتی توی کمتر از سی ثانیه هم بوت بشن. مثلا شما این رو ببینید:

[~]$ systemd-analyze 
Startup finished in 1.445s (kernel) + 4.700s (initrd) + 13.871s (userspace) = 20.016s 
graphical.target reached after 9.797s in userspace

این مدت زمان بوت سیستم عامل فدورا روی لپ‌تاپ من هست. مدت نسبتا زیادیه که این سیستم عامل روی لپ‌تاپم نصبه و توی این مدت کلی برنامه و سرویس بهش اضافه شده و از میزکار گنوم هم استفاده می‌کنم که خب اگه لینوکسی باشین می‌دونین که نسبت به خیلی از میزکارها یکمی بیشتر طول می‌کشه تا لود بشه، علاوه بر این‌ها حافظه‌ی جانبی لپ‌تاپ من از نوع SSD هست. حالا این یکی رو نگاه کنید:

➜  ~ systemd-analyze 
Startup finished in 2.525s (kernel) + 7.812s (userspace) = 10.337s 
graphical.target reached after 7.812s in userspace

این یکی مدت زمان بوت سیستم عامل آرچ لینوکس روی کامپیوتر خونگی من هست. این سیستم عامل هم مدت زیادیه که روی کامپیوترم نصبه اما تفاوت بزرگش با سیستم عامل نصب شده روی لپ‌تاپم اینه اولا آرچ لینوکس به دلیل این‌که از صفر نصبش می‌کنید سیستم عامل سبک‌تری نسبت به توزیع‌های آماده خواهید داشت و این که من روی این کامپیوتر از میزکار استفاده نمی‌کنم و یه مدیر پنجره i3wm روش نصبه و سرویس‌های خیلی زیادی موقع بوت شدن استارت نمی‌شن و جالبه بدونید که حافظه‌ی جانبی این کامپیوتر از نوع HDD هست!

همون‌طوری که دیدید مدت زمان بوت زیر 30 ثانیه اصلا عدد عجیب و شگفت انگیزی محسوب نمی‌شه و با توجه به عوامل مختلفی مثل سخت افزار یا سرویس‌های enable شده روی هر کامپیوتری ممکنه دیده بشه و اتفاقا موضوع عادی‌ای هست. در نتیجه این مورد به نظر من گنده کردن الکی‌ای به حساب میاد و به نوعی یه تبلیغ توخالیه!

بگذریم! بریم سراغ ادامه‌ی خبر. در ادامه گفتن این سیستم عامل برای عدم وابستگی به سخت افزار و نرم افزار ساخت آمریکا خیلی اهمیت داره. همون‌طور که احتمالا می‌دونید مدتی پیش شرکت گوگل بعضی از شرکت‌های ساخت تلفن همراه مثل ZTE و Huawei رو از ارائه‌ی سرویس‌های گوگل روی تلفن‌هاشون منع کرد و این شرکت‌ها اجازه ندارن روی تلفن‌هاشون سرویس‌ها و برنامه‌های گوگل رو نصب کنن. طبق گفته‌ی خود این شرکت‌ها فروش تلفن‌های اندرویدی‌شون بدون سرویس‌های گوگل تو خارج از چین خیلی سخت شده و خب منطقی هم هست. درصد خیلی زیادی از مردم دوست ندارن تلفن اندرویدی‌ای داشته باشن که مثلا نتونن توش بازی‌هایی که از google play games استفاده می‌کنن رو بازی کنن یا این‌که نتونن از برنامه‌هایی استفاده کنن که توش از نقشه‌ی گوگل استفاده شده و خیلی چیزهای دیگه!

حالا این موضوع باعث نگرانی شرکت‌های چینی‌ای می‌شه که انواع کامپیوترها رو هم تولید می‌کنن و حالا تصمیم گرفتن که دم و دستگاه خودشون رو راه بندازن تا اگه روزی شرکت‌های آمریکایی تصمیم گرفتن که یهو چینی‌ها رو محدود کنن، اونا هم بتونن با سرویس‌های ساخت خودشون به کاربراشون خدمات بدن. شرکت Union Tech به همراه یک شرکت چینی سازنده‌ی چیپ به نام Sunway دارن روی نرم افزارها و سخت افزارهایی کار می‌کنن که مستقل از نرم افزارها و سرویس‌های آمریکایی (من جمله ویندوز) باشه و سیستم عامل UOS هم بخشی از این کارشونه و این سیستم عامل بهترین سازگاری رو با چیپ‌هایی که توسط شرکت Sunway ساخته می‌شه خواهد داشت. مدیر روابط عمومی شرکت Union Tech گفته سیستم عامل‌های چینی‌ای که الان توی دنیا هستن تنها کمتر از یک درصد از کاربرا رو به خودشون اختصاص دادن و امیدوارن در آینده بتونن با سیستم عامل جدیدی که ساختن این عدد رو به 20 تا 30 درصد برسونن.

با این حال موضوعی که وجود داره اینه که هنوز چیپ‌های کامپیوتر ساخت چین نمی‌تونن عملکردی به اندازه‌ی رقبای آمریکایی‌شون داشته باشن اما شرکت‌هایی مثل Sunway یا LoongSon دارن تمام تلاش‌شون رو می‌کنن تا محصولاتی رو عرضه کنن که بتونه جایگزین تکنولوژی‌های آمریکایی حداقل در ادارات چینی بشه. با توجه به این‌که دولت چین خیلی روی این موضوع تاکید داره و حتی دسامبر سال قبل به همه‌ی ادارات دولتی و مکان‌های عمومی شهر پکن دستور داده شد در طی سه سال تمام تکنولوژی‌هایی که توسط کشورهای غیر از چین ساخته شده رو جمعش کنن بره، به نظر پیشرفت شرکت‌های این‌طوری حداقل توی کشور چین چندان دور از ذهن نیست.

این خبر برای من دو تا نکته داره که یکیش مثبته و یکیش منفی. نکته‌ی مثبت قضیه اینجاست که این موضوع می‌تونه باعث همه‌گیرتر شدن سیستم عامل گنو/لینوکس نسبت و اگه کامپیوترهای مذکور به کشورهای دیگه صادر بشن می‌تونیم شاهد این تغییر توی نقاط مختلف از دنیا باشیم. خوبیش اینه که با استفاده از سیستم عاملی آزاد هم حریم خصوصی و حقوق کاربر حفظ می‌شه و هم حقوق شرکت‌های تولید کننده‌ی نرم افزار. (اگه سعی بشه عادت بد کرک کردن رو به این سیستم عامل هم نیارن)

و اما نکته‌ی منفی ماجرا اینجاست که این اتفاقات داره توی کشوری مثل چین می‌افته. کشوری که همه‌مون کم و بیش می‌دونیم علاقه‌ی زیادی به جاسوسی و فضولی توی حریم خصوصی کاربرها داره (و اصلا گوگل هم به همین دلیل بعضی از شرکت‌های چینی رو تحریم کرد) و اون موضوع حریم شخصی کاربران ممکنه حفظ که نشه هیچ، بلکه بیشتر از قبل به خطر بی‌افته. تنها موضوعی که می‌تونه حفظ مسائلی مثل حریم شخصی رو اثبات کنه انتشار آزاد هست. سیستم عاملی که در موردش صحبت کردیم از دبیان فورک شده و با توجه به پروانه‌ی انتشار دبیان انتظار می‌ره UOS هم به صورت آزاد منتشر بشه. اما در نهایت من هنوز در جریان نیستم نرم افزار و سخت‌افزارهایی که در موردشون صحبت می‌کنیم آزاد هستن یا نه. اما موضوعی که واضحه اینه که در صورت عدم ارائه با یه پروانه‌ی انتشار آزاد استفاده از چنین دستگاه‌ها و نرم افزارهایی چه در کشور چین و چه تو هر جای دیگه‌ای از دنیا چندان کار عقلانی‌ای نیست.

خبر بعدی‌ای که داریم از یوتیوب هست. همون‌طور که در جریانید این روزها دنیا داره با ویروسی به نام COVID-19 یا همون کروناویروس دست و پنجه نرم می‌کنه و این ویروس تاثیرات مستقیم و بدی روی دنیا و زندگی همه‌مون گذاشته و این تاثیرات شامل دنیای اینترنت هم می‌شه! با توجه به این‌که در این لحظه اکثر مردم دنیا توی قرنطینه به سر می‌برن منطقیه که استفاده از اینترنت هم بیشتر شده باشه و این باعث بالا رفتن ترافیک اینترنت تو خیلی از سرویس‌های معروف شده و یکی از اون سرویس‌ها یوتیوب هست. یوتیوب سرویسیه که همه‌مون می‌شناسیمش و احتمالا در روز مدت نسبتا زیادی رو توش به سر می‌بریم و طیف وسیعی از محتواش رو از سرگرمی گرفته تا یادگیری، استفاده می‌کنیم. توی یوتیوب کیفیت پخش ویدیوها معمولا با توجه به سرعت اینترنت‌تون تعیین می‌شد و بالاترین کیفیت ویدیو با توجه به این معیار براتون پخش می‌شد. حالا این روزها با توجه به بالا رفتن ترافیک یوتیوب، این سرویس از این به بعد به شکل پیش‌فرض ویدئوها رو با یه کیفیت استاندارد پخش می‌کنه. البته قابل ذکره که هنوز هم اگه بخواین می‌تونین ویدیوها رو با بالاترین کیفیت تماشا کنید، اما این اتفاق دیگه به شکل اتوماتیک نمی‌افته و باید به صورت دستی کیفیت رو انتخاب کنید!

خبر بعدی هم یه خبر کوتاه در مورد ویروس خبیثی هست که این روزها داریم باهاش دست و پنجه نرم می‌کنیم. حتما به گوش شما هم خورده که ویروس کرونا تو هوای گرم از بین می‌ره ولی این‌طور نیست. محققان به این نتیجه رسیدن که این ویروس تو هوای گرم روند پخشش کمی کندتر می‌شه اما خبری از نابودی کامل نیست. طبق تحقیقات بیشترین آمار گزارش شده از مبتلایان به این ویروس توی مناطق سردسیر بوده، مناطقی که دمای اون‌ها به شکلی میانگین بین 3 تا 17 درجه سانتی‌گراد هست. در حالی که توی مناطق گرم‌سیر جنوبی که معمولا دمایی بالاتر از 18 درجه سانتی‌گراد دارن گزارش مبتلاها نسبت به مناطق سرد 6 درصد کمتر بوده و همون‌طور که در جریان هستید این ویروس توی کشورهای اروپایی که اکثرا سردسیر هستن به سرعت در حال رشده با این‌که خیلی از این کشورها سطح بهداشتی خیلی بالاتری نسبت به بقیه‌ی کشورها دارن.

اما در نهایت نتیجه‌ای که می‌شه گرفت اینه که گرمای هوا تاثیر خیلی زیادی در نابودی این ویروس نخواهد داشت و همون‌طور که خوندید تنها 6 درصد فرق ماجرا در کشورهای گرم‌سیر بوده. در نتیجه همچنان بهترین راه برای جلوگیری از انتشار هر چه بیشتر این ویروس همون قرنطینه هست و بهتره به گرم شدن هوا برای نابودی این ویروس دل نبندید!

و اما بعد از اخبار دنیا یه خبر دیگه براتون دارم. این روزها مشغول توسعه‌ی یه نرم افزار موبایل برای یکی از نیازهای شخصی خودم بودم. یه نرم افزار حسابداری یا بهتره بگم ثبت دخل و خرج شخصی که با فلاتر نوشتمش و در واقع اولین تجربه‌ی حرفه‌ای من با فلاتر هم هست. احتمالا پیش خودتون می‌گید خب چه کاریه این همه نرم افزار اون بیرون هست که این کار رو می‌تونن براتون انجام بدن، اما تقریبا هر نرم افزاری که من تستش کردم معمولا پیچیدگی‌های مختلفی اضافه کرده بود که خیلی مناسب من نبود. در نتیجه تصمیم گرفتم یه نرم افزار بنویسم که در اوج سادگی این نیاز رو به بهترین شکل رفع کنه. این نرم افزار رو با پروانه‌ی انتشار آزاد GPLv3 روی گیت‌هاب منتشر کردم و می‌تونید از این لینک یه نگاهی بهش بندازید. حدودا یه ماه پیش یه نسخه‌ی آلفا ازش منتشر کردم که چندان مناسب استفاده نبود اما توی این مدت روی خیلی از قابلیت‌ها و ویژگی‌های دیگه توی این نرم افزار کار کردم و انتظار می‌ره تا چند وقت دیگه یه نسخه‌ی حداقل قابل استفاده به شکل روزانه آماده بشه.

همون‌طور که گفتم پروژه آزاده و می‌تونین از این لینک بهش دسترسی داشته باشین و همچنین می‌تونین توی این پروژه به هر شکلی مشارکت کنید و باعث بهتر شدنش بشید. خیلی خوب می‌شه اگه دارت و فلاتر بلدین یه نگاهی بهش بندازین و اگه احساس کردین یه چیزی کمه یا جایی مشکل داره یا یه قسمتی اگه یه طور دیگه باشه بهتره و یا هر چیز دیگه، پروژه رو فورک کنین و تغییرات‌تون رو توی یه برنچ انجام بدین و بعد برام پول ریکوئست بفرستین. همچنین اگه هرگونه مشکل یا باگی دیدین ایشو درست کنین تا بررسی و حل بشه. اینم بگم که تو آینده‌ی نه چندان دور قراره یه نرم افزار سمت سرور هم برای این برنامه بنویسم و اینطوری علاوه بر این‌که می‌شه با دستگاه‌های مختلف به یه اکانت وصل شد، اطلاعات‌تون هم همیشه روی سرور می‌مونه و با پاک شدن برنامه پاک نمی‌شه.

اینم بگم که قراره بخش‌هایی از ادامه‌ی توسعه رو به شکل ویدیوکست هم منتشر کنم و با توجه به این‌که توسعه‌ی برنامه‌ی سمت سرورش هنوز به شکل جدی شروع نشده احتمالا کل اون رو ویدیوکست کنم! باید ببینم شرایط چطوری پیش می‌ره و وقت این کار رو دارم یا نه اما اگه علاقه‌مند هستید در همین حد می‌تونم بهتون قول بدم که ویدیوکست کردن بخش‌هایی از روند توسعه قطعیه.

نظرات، پیشنهادات و انتقادات‌تون رو پذیرا هستم و اوه، حالا که صحبت از نظرات شد باید بگم مدتیه بخش نظرات رو برای وبلاگم فعال کردم منتهی چون این بخش رو با disqus راه انداختم و دیسکاس هم در ایران فیلتره، اگر بدون فیلترشکن بیاین احتمالا بخش نظرات رو اصلا نمی‌بینید. در نتیجه احتمالا همین روزها می‌شینم قسمت نظرات disqus رو از وبلاگ حذف و یه فکر دیگه به حالش می‌کنم اما تا اون موقع می‌تونید نظرات، پیشنهادات، انتقادات و بقیه چیزها رو برام ایمیل کنید یا از راه‌های دیگه‌ای که خودتون می‌دونید باهام به اشتراک بذارید ( :


سورس این پست رو می‌تونین از اینجا ببینین :)